فعالیت بدنی با افزایش حساسیت سلول‌های عضلانی به انسولین، موجب برداشت بیشتر گلوکز از خون و بهبود کنترل قند می‌شود. این اثر حتی پس از پایان فعالیت ورزشی نیز برای چندین ساعت ادامه می‌یابد. ورزش هوازی مانند پیاده‌روی سریع، دوچرخه‌سواری و شنا، در کنار تمرینات قدرتی و مقاومتی، می‌تواند به کاهش قند خون، بهبود HbA1c، کنترل وزن، کاهش چربی خون و تنظیم فشارخون کمک کند. افزون بر این، ورزش منظم سلامت قلب و عروق، قدرت عضلانی، کیفیت خواب و سلامت روان را ارتقا می‌دهد.

برای دستیابی به این فواید، توصیه می‌شود افراد مبتلا به دیابت در صورت نداشتن منع پزشکی، حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط تا شدید در هفته داشته باشند و تمرینات قدرتی را نیز دست‌کم دو تا سه روز در هفته انجام دهند. البته برنامه ورزشی باید متناسب با سن، شرایط جسمانی، نوع دیابت و وضعیت درمان هر فرد تنظیم شود.

نکته مهم، رعایت اصول ایمنی است. در افراد تحت درمان با انسولین یا داروهای مستعدکننده افت قند خون، پایش قند قبل، حین و پس از ورزش، همراه داشتن منبع قند سریع‌الجذب و توجه به احتمال افت قند تأخیری ضروری است. تنظیم دوز انسولین و دریافت کربوهیدرات نیز باید متناسب با نوع و مدت فعالیت انجام شود.

 دیابت مانعی برای ورزش نیست؛ بلکه ورزش یکی از قدرتمندترین ابزارهای کنترل آن است. با برنامه‌ریزی صحیح، آگاهی و استمرار، می‌توان با وجود دیابت، فعال، توانمند و ورزشکار باقی ماند.

دکتر مونا نوربخش/ فوق تخصص غدد درون‌ریز و متابولیسم کودکان/هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران